โคตรวิกฤต ความเสี่ยงเศรษฐกิจ : ถึงเวลาเผชิญหน้าความจริง

25 มีนาคม 2009, 4:24 pm

วันนี้ไป TCDC อย่างเคย เห็นมีงานสัมนาเรื่องน่าสนใจ ได้ยินเรื่องวิกฤติเศรษฐกิจมานานแล้ว แต่ขี้เกียจไปหาความรู้ทุกที โอกาสมาเยือนถึงที่ แถมคุณสฤณีเป็นวิทยากร เลยต้องเข้าไปฟัง

เท่าที่ดู คนมาฟังส่วนมากเป็นกลุ่มคนสนใจเรื่องเศรษฐกิจอยู่แล้วแฮะ เขามีศํัพท์แสงอะไรที่ต้องเป็นคนตามข่าวถึงจะรู้ เลยงงไปบ้างเหมือนกัน แต่ก็มีจุดน่าสนใจหลายๆ จุด

วิทยากร

ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล ผู้บริหารทีมนโยบายการค้าและเงินทุน สายนโยบายการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านเศรษฐกิจมหภาค โฆษกสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง
คุณสฤณี อาชวานันทกุล นักการเงิน และนักวิชาการอิสระ
อ. ปกป้อง จันวิทย์ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ดำเนินรายการ

เข้าใจที่ดร.เอกนิติพูดมากที่สุด

วิกฤติของอเมริกาครั้งนี้เริ่มต้นจากภาคอสังหาริมทรัพย์ แล้วค่อยขยายไปสู่สถาบันการเงิน จนมาถึงระบบเศรฐกิจโดยรวม
ลักษณะข้างต้นนี้มีส่วนคล้ายคลึงกับวิกฤติของไทยเมื่อปี 40
สิ่งที่ต่างกันและทำให้วิกฤติที่อเมริกาครั้งนี้หนักกว่าคือหนี้เสียของไทยเมื่อปี 40 เป็น Corporate Debt แต่ในครั้งนี้ที่อเมริกาเป็น Consumer Debt
Corporate Debt แก้ปัญหาง่ายกว่า เพราะตัวละครมีน้อยกว่า เรียกกรรมการ/ผู้บริหารมาคุย คนเดือดร้อนก็คือคนพวกนี้ มาเคลียร์กันได้ก็แก้ปัญหาได้มากแล้ว แต่ Consumer Dept ตัวละครมาก แก้ยาก
Quote น่าสนใจ ปี 40 เกิดที่ไทย เป็นปัญหาในเศรษฐกิจโลกไม่มากนัก มี IMF เป็นตำรวจเข้ามาแก้ไข เข้ามาคุม คราวนี้ผู้คุมมีปัญหาเสียเอง แก้ยากกว่ากันมาก

จุดที่คิดเสริมคือ

ไทยเป็นประเทศเล็ก ไม่มีอิทธิพล IMF มีอำนาจ เข้ามาแก้ปัญหาแบบไม่ต้องคิดถึงน้ำใจอะไรได้ และก็แก้แบบหักหาญน้ำใจ เลยแก้ง่าย เร็ว คนไทยก็ชินกับว้ากเกอร์มาตั้งนาน พอ IMF มาว้ากก็อีหรอบเดิม เจ็บใจแต่ก็ทน อาจจะไประบายด่ากันในหนังสือพิมพ์ภาษาไทยบ้าง แต่โดยรวมก็ทำตาม
ใครจะกล้าว้ากอเมริกา?

คุณสฤณียกตัวอย่างน่าสนใจ โดยนัยคือผลกระทบในอเมริกาครั้งนี้มันส่งผลถึงวิถีชีวิตในอเมริกาของคนทั่วๆ ไปจริงๆ ต่างกับไทยที่มันส่งผลเฉพาะกับคนที่เกี่ยวข้อง (ในสถาบันการเงิน) ฟังแล้วทำให้เห็นว่าครั้งนี้เป็น วิกฤติ จริงๆ ไม่ใช่แค่อยู่ในช่วงขาลง คือมีปัญหาที่วิธีคิด และวิกฤติส่งผลต่อเนื่องไปยังภาคอื่นๆ ด้วย เช่น

สถาบันการเงินปล่อยกู้แบบง่ายๆ เพราะหาประโยชน์จากการมีลูกหนี้ได้ (แต่ในรายละเอียดฟังไ่ม่รู้เรื่องว่าคืออะไร รู้แต่มีลูกหนี้ เขาได้ประโยชน์)
มีหนี้ย่อมมีความเสี่ยง สถาบันการเงินแก้ปัญหาด้วยการใช้บริการบริษัทประกัน
พอเกิดปัญหา สถาบันการเงินเรียกหาบริษัทประกัน
เกิดวิกฤติบริษัทประกันต่อไป
ฯลฯ

เท่าที่ได้ฟังต่อยอดได้ว่า

อเมริกาอยู่ในฐานะพี่เบิ้มของโลก มันยากที่จะแก้ปัญหาภายในตัวเองด้วยตัวเอง
ด้วยความที่เขาเป็นพี่เบิ้มของโลก หลายๆ เรื่อง อเมริกาใช้ความได้เปรียบบางอย่างมาประคับประคองระบบเศรษฐกิจของเขาอยู่แล้ว (ที่ฟังมา แต่ยังไม่ค่อยเก็ทนักคือเรื่องมาตรฐานดอลลาร์) ซึ่งแปลว่าจะให้คนอื่นช่วยอะไรอีกก็คงยากเต็มที เพราะตอนนี้ก็เอาเปรียบเขาในบางเรื่องอยู่แล้ว
อเมริกันชนไม่คุ้นเคยกับวิกฤติหรือความห่วยแตกภายใน ครั้งล่าสุดที่มีก็ราว 80 ปีที่แล้วที่เค้าเรียกว่า The Great Depression

ตอนจบมีคำถามน่าสนใจถึงการคะเนถึงอนาคต

วิทยากรไม่เชื่อว่านี่คือจุดจบของทุนนิยมหรือกลไกตลาด เพียงแต่ต้องการกำกับดูแลที่ดีขึ้น
มีผู้เข้าฟังคนหนึ่งถามคำถามที่น่าสนใจว่า หากเปลี่ยนระบบหรือวิธีการกำกับดูแลให้ดีขึ้น แต่ Players ก็คงหาลู่ทางหรือช่องทางใหม่ๆ ในการหาประโยชน์ได้อยู่ดีมิใช่หรือ วิทยากรตอบทำนองว่า ความโลภคือธรรมชาติของมนุษย์

เมื่อจบรายการ บังเอิญได้พบกับคนรู้จักกันที่มานั่งฟังด้วย เลยไปคุยกันต่อ ได้ฟังประเด็นที่น่าสนใจอีกมาก

วิทยากรที่มาพูดนี้ ไม่มีกลุ่ม “ซ้าย” เลย ซึ่งตรงนี้น่าสนใจ เพราะเท่าที่ดู ทั้งหมดก็มีตำแหน่งหรือประสบการณ์ในหน่วยงานรัฐหรือเอกชนกันทั้งนั้น คุณสฤณีเองแม้จะเสนอ “ทางเลือก” แต่ก็เรียกร้องการกำกับดูแลมากกว่าจะวิจารณ์ตัวทุนนิยมเอง
อีกเรื่องคือรายชื่อที่ถูกอ้างของวิทยากรจะต่างไปจากของพวกซ้ายมาก อย่างของวิทยากรก็จะอ้างเช่นกรีนสแปน ครุกแมน เบอร์นานเค CNN ฯลฯ ซึ่งแม้จะไม่รู้วิธีคิดหรือไม่เคยอ่าน แต่ก็พอรู้ว่าเป็นใคร ขณะชื่อที่พวกซ้ายอ้างนี้ แทบไม่รู้จักเลย!! อาจจะเคยได้ยินก็ New Left Review
ฝ่ายซ้ายมองวิกฤติครั้งนี้ต่างไปจากวิทยากรที่มาพูด ขณะที่วิทยากรมองปัญหามาจากกระบวนการที่ผิดพลาด แต่ฝ่ายซ้ายมองว่านี่คือปัญหาของทุนนิยม
ข้อโต้แย้งที่ “โดน” มาก คือเมื่อมาถึงคำถามบางคำถาม วิทยากรตอบว่า ความโลภเป็นธรรมชาติของมนุษย์ ก็จะเสมือนกับการโต้แย้งถึงข้อยุติ เพราะมาถึงธรรมชาติของมนุษย์ ซึ่งเป็นข้อเท็จจริง เป็นเรื่องที่เปลี่ยนแปลงอะไรไม่ได้
หากจะใช้การเปรียบเทียบ ก็คงพูดได้ว่า ความต้องการทางเพศก็เป็นธรรมชาติของมนุษย์ แต่ทำไมมนุษย์ในยุคนี้จึงไม่ใช้วิธีฉุดคร่าผู้คนมาบำบัดความใคร่ของตน? แต่ต้องเลือกใช้วิธีอื่นๆ เช่นจ่ายเงิน จีบ หรือแต่งงาน
ฝ่ายซ้ายเสนอว่าปัญหาวิกฤติที่พบครั้งนี้ เป็นธรรมชาติของทุนนิยม ทั้งการกำกับดูแลที่ฉ้อฉล หรือช่องทางที่จะมีได้ไม่ยากนักเสมอ ในการหาช่องว่างเพื่อหลีกเหลี่ยงการกำกับดูแล
ที่โดนมาก เพราะไม่ค่อยชอบการอธิบายที่โยนทุกสิ่งทุกอย่างไปที่ ธรรมชาติมนุษย์ แม้ว่าคงจะยอมรับกันว่ามนุษย์มีความโลภ แต่มนุษย์ก็ยังมีธรรมชาติด้านอื่นๆ อยู่ด้วย สิ่งที่ไม่ค่อยพูดกันคือทำไมระบบเศรษฐกิจบางระบบจึงเปิดช่องทางหรือกระทั่งเชื้อเชิญให้ความโลภได้แสดงตัวออกมา และก่อความวุ่นวายจนปั่นป่วนไปทั้งโลก? หากยอมรับกันง่ายๆ อย่างนี้ก็เห็นทีจะต้องยอมรับเหมือนกันว่า สงครามเป็นธรรมชาติของมนุษย์ พวกเราต้องยอมรับสงคราม
อันที่จริง ภูมิปัญญามนุษย์ทุกวันนี้น่าจะเดินทางมาถึงการแยกแยะได้แล้วว่าอะไรเป็นธรรมชาติ อะไรเป็นวัฒนธรรมหรือบรรทัดฐานที่มนุษย์สร้างขึ้น
จุดที่น่าสนใจอีกจุดคือ ดูเหมือนพวกขวาไม่อ่านงานของพวกซ้าย ขณะที่พวกซ้ายก็ไม่อ่านงานของพวกขวา ในการพยายามเปรียบเทียบความคิดหรือวิจารณ์จึงออกจะตะขิดตะขวงใจกันอยู่เหมือนกัน เพราะไม่สามารถอ้างความคิดอีกฝ่ายได้เต็มปากเต็มคำ

แม้จะฟังไม่ค่อยรู้เรื่อง แต่คิดว่าน่าสนใจ น่าเสียดายที่ในเมืองไทยไม่มีเวทีให้ทั้งสองฝ่ายได้คุยกัน และไม่แน่ใจว่าจะมีคนที่สนใจศึกษาความคิดของทั้งสองฝ่ายบ้างหรือไม่

[top]

7 Responses to “โคตรวิกฤต ความเสี่ยงเศรษฐกิจ : ถึงเวลาเผชิญหน้าความจริง”

iMenn

27 มีนาคม 2009, 9:03 am

ประเด็นต่อเนื่องนี่น่าสนใจแฮะ คูลมาก
Wish List: งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ | Warong

28 มีนาคม 2009, 11:58 pm

[...] ลืมซื้อตอนฟังสัมนาเปิดตัวหนังสือที่ TCDC อย่างน้อยก็น่าจะรู้คร่าวๆ เกี่ยวกับวิกฤติเศรษฐกิจโลกครั้งนี้บ้าง [...]
คนชายขอบ

29 มีนาคม 2009, 7:07 am

อืมๆ สรุปดีนะคะ ตรงที่คุยต่อ ขอเสริมนิดหน่อยว่า “ซ้าย” กับ “ขวา” มีหลายเฉดนะ ถ้าใช้ไม้บรรทัดอเมริกา พวก “ขวา” จริงๆ เขาไม่เรียกร้องให้แก้กฎเกณฑ์ด้วยซ้ำ วิทยากรทุกคนที่ไปคุยวันนั้นอยู่ทางซ้ายของไม้บรรทัดแน่นอน แต่อาจจะไม่ “ซ้าย” เท่ากับพวก New Left Review (ซึ่งน่าเสียดายที่หลายคนที่เขียนลงวารสารฉบับนั้นไม่ค่อยเข้าใจการทำงานของแรงจูงใจและกลไกลตลาดในโลกการเงิน )

ธรรมชาติมนุษย์เป็นความจริงที่เราต้องยอมรับค่ะ ไม่ว่าจะซ้ายหรือขวา ความแตกต่างมีแค่เราจะ “จัดการ” กับมันอย่างไร ฝ่าย “ขวา” มองว่าควรใช้รัฐให้น้อยที่สุด เพราะยังไงๆ รัฐก็ไร้ประสิทธิภาพกว่าตลาด ในขณะที่่ฝ่าย “ซ้าย” มองว่ารัฐเป็น “ปีศาจจำเป็น”
Warong

29 มีนาคม 2009, 11:16 pm

ขอบคุณมากครับ

เห็นด้วยว่า “ซ้าย” กับ “ขวา” เวลาพูดต้องระวังให้ดี เพราะไม้บรรทัดมีหลายแบบ ผมเองก็สนใจอยากฟังความคิดและมุมมองของสำนักต่างๆ ต่อวิกฤติครั้งนี้หลายๆ ด้านเหมือนกันครับ แต่สำหรับคนที่ไม่มีความรู้ด้านนี้ มันยากดีจริงๆ ครับ อิอิ
mk

5 เมษายน 2009, 7:26 am

สวัสดีครับ แวะมาเยี่ยมบล็อกคุณจ๋ง ตอนที่เขียนว่า คนไทยชินกับว้ากเกอร์ นี่ผมหัวเราะออกมาเลยนะ
Warong

5 เมษายน 2009, 11:18 am

สวัสดีครับ

ขอบคุณมาก ผมก็ได้ดู presentation ที่คุณ mk เอามาลงในบล็อกไว้ด้วยครับ เจ๋งมากๆ
Oakyman

23 เมษายน 2009, 10:40 am

ว้ากเกอร์ จะว่าชินก็ไม่เชิง แต่อาจจะชินก็ได้ครับ
แต่ที่แน่ๆ ชินแต่ไม่ชอบ