ม็อบ… และสถานการณ์ปัจจุบัน

13 เมษายน 2009, 2:42 am

…ธรรมชาติที่เหมือนกันอย่างหนึ่งของม็อบก็คือความรุนแรงก้าวร้าว และความขาดสติ เต็มไปด้วยธรรมชาติของการบีบคั้นรุกรานซึ่งเป็นลักษณะของเผด็จการ ม็อบไม่มีทางจะเป็นอหิงสาไปได้ ด้วยเหตุว่าอหิงสานั้นเป็นเนื้อหาของปัจเจกผู้เข้าใจและแจ่มชัด ทว่าในม็อบนั้นหามีลักษณะใดๆ ของปัจเจกอยู่ไม่ ในม็อบนั้นปัจเจกบุคคลได้ถูกกลืนหายไปในลักษณะกระแสและได้กลายเป็นฝูงชนไป ซึ่งไม่แตกต่างไปจากฝูงสัตว์ทั้งปวงที่จะติดตามฝ่ายนำหรือจ่าฝูงของตนไปในทุกทิศทุกทางอย่างไร้ความคิด ความเชื่อในพลังของม็อบเป็นความเชื่อที่ผิด ดุจเดียวกับการเชื่อในเรื่องอำนาจและความรุนแรง นี่เป็นดุจเดียวกับกองทหาร เพราะแม้ฝูงชนจะปราศจากอาวุธ แต่พลังความก้าวร้าวและความโกรธแค้นชิงชังที่เปล่งออกไปกลับเป็นอาวุธและความรุนแรงที่ร้ายยิ่งกว่า ความเชื่อในเรื่องการนำและการจัดตั้งม็อบจึงเป็นความคิดที่สวนทางกับความคิดที่เคารพในศักดิ์ศรีและคุณค่าของความเป็นมนุษย์ และแม้เราจะเรียกการชุมนุมประท้วงโดยสันติว่าสันติวิธี แต่นั่นก็เป็นได้เพียงแค่ยุทธวิธีในการต่อสู้เท่านั้น หาใช่เนื้อหาแท้จริงของอหิงสาไม่

ภวังค์ภาวะ
พจนา จันทรสันติ

เกี่ยวกับสถานการณ์ขณะนี้เท่าที่ดูทางเน็ต

[top]

Live by the sword, die by the sword

11 เมษายน 2009, 10:40 pm

จาก วิกิพีเดีย

Then said Jesus unto him, Put up again thy sword into his place: for all they that take the sword shall perish with the sword.

Matthew 26:52, King James Version

คงต้องลุ้นกันต่อไปว่ารัฐบาลที่จากม็อบจะไปเพราะม็อบหรือไม่…

[เพิ่มเติม]

จาก BBC ผ่านทาง ประชาไท

The BBC’s Jonathan Head in Bangkok says there is no question the pro-Thaksin protesters broke the law. But, our correspondent adds, the problem is that Mr Abhisit rode to power on the back of protests that were just as illegal, and the PM may look hypocritical if he only goes after the red-shirted protesters who embarrassed him.

[top]

The Catcher in the Rye จะเป็นผู้คอยรับไว้ ไม่ให้ใครร่วงหล่น

4 เมษายน 2009, 1:04 pm

ปก The Catcher in the Rye ฉบับภาษาไทย

ปก The Catcher in the Rye ฉบับภาษาไทย

ได้ไปฟังงานพูดคุยเปิดตัวหนังสือเมื่อราวสองสัปดาห์ที่ผ่านมา หนังสือพากย์ภาษาไทยมีออกมาอย่างน้อยสองสำนวนแล้ว สำนวนแปลของปราบดา หยุ่นฉบับนี้เป็นฉบับทางการที่ขอลิขสิทธิ์จากนักเขียนได้เป็นครั้งแรก นวนิยายเรื่องนี้ออกจะโ่ด่งดังและส่งผลสะเทือนต่อสังคมอเมริกัน ผู้คนจำนวนมากต่างกินใจและรู้สึกร่วมไปกับตัวเอกของเรื่อง โฮลเดน คอลฟิลด์ แม้บ่อยครั้งที่พระเอกคนนี้จะถูกติดป้ายด้วยคำจำพวก “ขบถ” หรือ “ต่อต้านสังคม” แต่บรรดาผู้อ่านที่ประทับใจเรื่องราวในหนังสือกลับมีหลากหลาย ทั้งนักศึกษา ปัญญาชน ไปจนถึงอาชญากรอย่าง มาร์ค เดวิด แชปแมน ผู้ทำให้นวนิยายเรื่องนี้ต้องถูกกล่าวขวัญทุกครั้งเมื่อพาดพิงถึงเรื่องการสังหารจอห์น เลนนอน

หากผู้คนที่แตกต่างกันเหล่านี้ล้วนจับใจและแทนที่ตนเองเข้ากับตัวเอกของเรื่องได้ ความเป็นขบถหรือการต่อต้านสังคมก็คงไม่ใช่จุดเชื่อมโยงสัมผัสนั้น แต่น่าจะเป็นห้วงขณะและอารมณ์บางอย่างในวัยเยาว์ของตัวเอกนั่นเองที่คนอ่านจำนวนมากต่างรู้จักและเข้าใจดี

โลกในวัยสิบหกของโฮลเดนมีแต่เรื่องคับข้องใจชวนอึดอัด จากสายตาของเขา มองไปทางไหนก็มีแต่เรื่องแบบ “เฟกๆ” (phony) ที่น่ารังเกียจ ความดัดจริตจอมปลอม ความแห้งแล้งน้ำใจต่อกัน เขาผิดหวังไปกับทุกๆ เรื่องที่ประสบพบเจอ แม้เขาจะได้เรียนในโรงเรียนชื่อดัง มีพี่ชายทำงานในฮอลลีวู้ด และมีบ้านที่สามารถเดินไปเซ็นทรัล พาร์คได้

สิ่งรอบตัวที่โฮลเดนเรียกอย่างรังเกียจว่าแบบ “เฟกๆ” นั้นก็คือมารยาททางสังคม ข้อกำหนดกฎเกณฑ์และพิธีรีตรองในโลกของผู้ใหญ่นั่นเอง ขณะที่เพื่อนๆ ของโฮลเดนมองสิ่งเหล่านี้ด้วยความตื่นตาและง่วนอยู่กับการลอกเลียนแบบเพื่อเข้าสู่โลกใบนั้น โฮลเดนกลับหวาดวิตก กังวลอยู่ลึกๆ และแสดงออกมาเป็นการต่อต้าน ตอนบรรยายความรู้สึกนึกคิดของเขาที่เคยเที่ยวชมพิพิธภัณฑ์ เป็นตอนที่คนอ่านจำนวนมากประทับใจและเห็นพ้องกันว่าแสดงความหวาดกลัวการเติบโตของโฮลเดน

สิ่งที่ดีที่สุดในพิพิธภัณฑ์นั้นคือทุกสิ่งทุกอย่างคงอยู่ในตำแหน่งเดิมของมันเสมอ ไม่มีใครขยับเขยื้อนไปไหนเลย คุณจะไปที่นั่นเป็นแสนๆ ครั้งก็ยังได้ ชาวเอสกิโมคนนั้นก็จะยังคงกำลังเสร็จจากการจับปลาสองตัว พวกนกก็จะยังคงเดินทางลงใต้ พวกกวางก็จะยังคงดื่มน้ำจากบ่อ พร้อมเขาและขาเรียวๆ ที่งดงามของพวกมัน และหญิงชาวอินเดียนแดงหน้าอกเปลือยก็จะยังคงทอผ้าห่มผืนเดิม ไม่มีใครเปลี่ยนแปลงไปเลย สิ่งเดียวที่จะเปลี่ยนแปลงไปก็คือคุณนั่นเอง คราวนี้คุณอาจจะสวมเสื้อโค้ตเข้ามาหรือไม่อย่างนั้น เด็กที่เคยเป็นคู่ของคุณอาจจะเป็นไข้อีดำอีแดง แล้วคุณก็ต้องมีคู่คนใหม่ หรือไม่อย่างนั้น คุณก็อาจจะมีครูพิเศษเป็นคนพานักเรียนมา แทนมิสไอเกิลทินเจอร์ หรือไม่อย่างนั้นคุณก็อาจจะได้ยินพ่อกับแม่ของคุณทะเลาะกันอย่างเอาเป็นเอาตายในห้องน้ำ หรือไม่อย่างนั้นคุณก็อาจจะเดินผ่านแอ่งน้ำบนถนนที่มีน้ำมันผสมและสะท้อนเป็นสีรุ้งอยู่ในนั้น ผมหมายความว่า คุณจะเปลี่ยนไปไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง-ผมไม่รู้จะอธิบายสิ่งที่ผมคิดอย่างไรดี หรือถึงผมจะอธิบายได้ ผมก็ไม่รู้ว่าผมอยากจะอธิบายหรือเปล่า

สิ่งเดียวที่ผูกพันเขากับโลกไว้คือฟีบี น้องสาวคนเล็กที่ยังห่างไกลจากโลกของผู้ใหญ่ เขาถือว่าเธอเป็นคุณงามความดีอันบริสุทธิ์ ไม่ว่าโฮลเดนจะมองโลกด้วยสายตาชิงชังเพียงใด เมื่อเขานึกถึงฟีบี จิตใจเขาจะสงบลงและเริ่มนึกถึงสิ่งที่ดีขึ้นได้

หลังจากเตร็ดเตร่พเนจรและขุ่นข้องใจกับเรื่องต่างๆ อยู่นาน เขาตัดสินใจแอบกลับบ้านเพื่อไปหาฟีบี เมื่อถูกน้องสาวที่รักจับได้ว่าเขาถูกไล่ออกจากโรงเรียนอีกครั้ง ฟีบีโมโหต่อว่าเขาว่าไม่มีอะไรในโลกนี้ที่เขาชอบได้ ครั้นถูกต่อว่าหนักเข้าและยังถูกคาดคั้นให้บอกสิ่งที่ชอบมาสักอย่าง เขานั่งนึกอยู่นาน และเมื่อนึกถึง “เรื่องที่บ้ามาก” เรื่องหนึ่งได้ เขาตอบน้องสาวไป

พี่นึกภาพเด็กตัวเล็กๆ เล่นเกมกันอยู่ในทุ่งกว้างใหญ่ เด็กเล็กเป็นพันๆ คน และไม่มีใครอยู่แถวนั้นเลย พี่หมายถึงไม่มีคนตัวใหญ่อยู่เลย-นอกจากพี่คนเดียว และพี่ก็ยืนอยู่ที่ขอบหน้าผาสูงที่อันตราย สิ่งที่พี่ต้องทำ คือพี่ต้องเป็นคนคอยรับทุกคน ถ้าพวกเขาจะร่วงหล่นตกจากหน้าผา-พี่หมายความว่าถ้าพวกเขาวิ่งเล่นแล้วไม่ดูทาง พี่จะต้องโผล่ออกมาจากที่ไหนสักแห่งแล้วรับพวกเขาเอาไว้ พี่จะทำแค่นั้นทั้งวัน พี่จะเป็นแค่คนที่คอยรับคนไม่ให้ร่วงหล่นจากท้องทุ่ง พี่รู้ว่ามันบ้า แต่นั่นเป็นเพียงอย่างเดียวที่พี่อยากทำ พี่รู้ว่ามันบ้า

จินตนาการนี้เองเป็นที่มาของชื่อหนังสือ มีผู้ตีความไว้ว่าเป็นภาพความคิดของโฮลเดนต่อวัยเยาว์อันบริสุทธิ์ที่กำลังอยู่ริมขอบผารอวันถูกทำลายเมื่อต้องก้าวสู่ความเป็นผู้ใหญ่ โฮลเดนปรารถนาจะเป็นผู้พิทักษ์รักษาความดีงามนี้ไว้ อย่างไรก็ดี เมื่อมองย้อนกลับไปยังพฤติกรรมความคิดของเขา โฮลเดนนั่นเองที่ทำตัวเป็นเด็กในทุ่งข้าวไรย์ และสิ่งที่เขาปรารถนาและตามหาตลอดมาก็คือใครสักคนที่จะมาคอยรับเขาไว้ เขาผิดหวังซ้ำแล้วซ้ำเล่่า เพราะเขาไม่พบจากใครเลย ทั้งครู เพื่อน หรือผู้หญิง

มีความเห็นต่างกันไม่น้อยต่อตอนจบของหนังสือ บ้างก็ว่าโฮลเดนไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไรเลย และคงอยู่ในโลกทุกข์ของเขาต่อไป อย่างเช่นปราบดาในงานวันเปิดตัวหนังสือก็แสดงความเห็นว่าผู้เขียนใจร้ายกับตัวละครมาก และเขายังนึกสงสัยว่าโฮลเดนเมื่อโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่จะเป็นเช่นใด? ขณะที่บางท่านกลับเห็นสัญญาณที่ดีและมีความหวัง ความแตกต่างนี้คงขึ้นอยู่กับประสบการณ์วัยเด็ก การเปลี่ยนผ่าน รวมทั้งความชื่นชอบทางสุนทรียะของแต่ละท่านนั่นเอง ท่านที่มองว่าสุดท้ายโฮลเดนก็ยังคงต้องพบกับความผิดหวัง เมื่อเขาไม่อาจทำตามความตั้งใจจะตัดขาดจากโลกด้วยการโบกรถเดินทางสู่ตะวันตก คงมองได้ว่าสุดท้ายโฮลเดนก็ไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไร

เอาตามประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้อ่าน คงเลือกข้างจบแบบมีความหวัง เพราะเกือบทั้งเรื่องโฮลเดนเอาตัวเองเป็นจุดศูนย์กลางและเรียกร้องต่อโลก หวังให้โลกเป็นไปดังที่ตนหวัง ทำให้เขาผิดหวังตลอดมา แต่ในตอนจบ เขาได้พยายามช่วยเหลือน้องสาวของเขา และตามง้อเอาใจเพื่อให้ฟีบีกลับมาคืนดีกับเขาอีกครั้ง เขาทำได้สำเร็จและพาฟีบีไปเล่นม้าหมุน

ให้ตายเถอะ ฝนเริ่มตกลงมาอย่างบ้าคลั่ง ตกมาเป็นถังๆ เลยล่ะ สาบานได้ พวกผู้ปกครองและพวกแม่ๆ และทุกๆ คนต่างก็วิ่งไปยืนใต้หลังคาม้าหมุน เพื่อจะได้ไม่เปียกโชกไปทั้งเนื้อทั้งตัว แต่ผมยังคงนั่งอยู่ที่ม้านั่งสักครู่ใหญ่ ตัวผมเปียกชุ่มไปหมดโดยเฉพาะช่วงคอและกางเกงของผม หมวกล่าสัตว์ของผมปกป้องผมได้ดีทีเดียว แต่ผมก็ตัวแฉะไปหมดอยู่ดี แต่ผมไม่ได้สนใจหรอก อยู่ๆ ผมก็รู้สึกโคตรมีความสุขขึ้นมาดื้อๆ ที่ได้เห็นเจ้าฟีบีหมุนไปมารอบแล้วรอบเล่า ผมรู้สึกมีความสุขมากจนแทบจะตะโกนออกมาดังๆ เลยทีเดียวถ้าคุณอยากรู้ความจริงน่ะนะ ผมไม่รู้ว่าทำไม มันก็แค่เพราะเธอดูดีมาก ขณะที่เธอกำลังหมุนรอบแล้วรอบเล่าในเสื้อโค้ตสีฟ้าของเธอ พระเจ้า ผมอยากให้คุณได้ไปอยู่ที่นั่นด้วยจริงๆ

ในที่สุดโฮลเดนได้ทำตัวเป็นผู้คอยรับเด็กไม่ให้ร่วงหล่นดังที่เขาปรารถนา เขาได้ช่วยน้องสาวที่เขารักไม่ให้ต้องร่วงหล่นไปกับเขา เขาอยู่ท่ามกลางสายฝน และเขามีความสุข

ดูเหมือนจะเป็นครั้งแรกในหนังสือที่เขามีความสุข แม้จะต้องกลับบ้านและเข้าพบจิตแพทย์ แต่คนเราลองได้มีความสุขจริงๆ สักครั้ง เคยได้ทำอะไรเพื่อผู้อื่นสักครั้ง สัญญาณแห่งความเปลี่ยนแปลงคงมีที่ทางในตัวเขาได้บ้างกระมัง

[top]

Book List/Wish List: งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ 2552

28 มีนาคม 2009, 11:56 pm

ยอกอักษร ย้อนความคิด เล่ม 1

ยอกอักษร ย้อนความคิด เล่ม 2

นพพร ประชากุล

รวมบทความตามหนังสือต่างๆ เพื่อรำลึกถึงการจากไปของอ. นพพร ประชากุล

…นั่นคือนพพรที่ข้าพเจ้ารู้จัก นพพร ผู้ซึ่งนอกเหนือจากความโฉดเขลาเยี่ยงปุถุชนทั่วไป นพพร ผู้ซึ่งยังคงตราตรึงอยู่ในมโนภาพดังที่ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงข้างต้น โลกของนพพรเป็นโลกอีกใบหนึ่ง โลกที่หมุนห่าง โลกที่เขาปฏิเสธอย่างแข็งขันที่จะหยิบยื่นกุญแจให้เรา แต่บางครั้ง จากบางคำพูดที่ไม่ตั้งใจ จากบางเรื่องที่เขาเผลอเล่าแล้วหยุดอยู่เพียงนั้นราวกับไม่ตั้งใจให้ผู้ใดก้าวล่วง หรือสร้างเรื่องขึ้นมาให้แลดูเกินเหตุไกลตัว ข้าพเจ้ารู้สึกคาดเดาได้ในเงามืดที่ซุกซ่อนอยู่ในโลกนั้น และชั่วแวบเดียว เบื้องหลังรอยแยก จากท่าทีหรือจากน้ำเสียง ข้าพเจ้าได้รู้สึกถึงความเจ็บปวดลึกซึ้ง แม้เขาจะสร้างโลกส่วนตัวขึ้นมาเป็นเกราะคุ้มกัน ก็มิอาจกั้นความเจ็บปวดนี้ได้ ความเจ็บปวดนี้ข้าพเจ้าไม่รู้ว่ามันคือสิ่งใด และถึงแม้ข้าพเจ้ารู้ ข้าพเจ้าคิดว่าไม่ควรที่จะนำมากล่าวถึงในที่นี้ แต่ข้าพเจ้ายอมรับว่า มันเป็นความเจ็บปวดที่รุนแรงจนเกินต้าน…

ระลึกถึง นพพร ประชากุล
ผศ. ดร. เฌราด์ ฟูเกต์

โคตรวิกฤต : หายนะฟองสบู่ซับไพรม สู่วิกฤตโลก

นภาภรณ์ พิพัฒน์

ลืมซื้อตอนฟังสัมนาเปิดตัวหนังสือที่ TCDC อย่างน้อยก็น่าจะรู้คร่าวๆ เกี่ยวกับวิกฤติเศรษฐกิจโลกครั้งนี้บ้าง

คำพิพากษาจากพระเจ้า

เอียน เพียร์ส/นาลันทา คุปต์, ธนรรถวร จตุรงควาณิช แปล
An Instance of the Fingerpost

คำพิพากษาจากพระเจ้า

คำพิพากษาจากพระเจ้า

เห็นโฆษณาว่าพอๆ กับสมัญญาแห่งดอกกุหลาบ แต่หวังเป็นนิยายอ่านสนุกอ่านไวมากกว่า

เศรษฐศาสตร์แห่งชีวิต

ทิม ฮาร์ฟอร์ด/สฤณี อาชวานันทกุล แปล
The Logic of Life

เศรษฐศาสตร์แห่งชีวิต

เศรษฐศาสตร์แห่งชีวิต

พิพิธภัณฑ์แสง

กิตติพล สรัคคานนท์

พิพิธภัณฑ์แสง

พิพิธภัณฑ์แสง

Hotel Alphaville

วิวัฒน์ เลิศวิวัฒน์วงศา

Hotel Alphaville

Hotel Alphaville

เส้นแสงที่สูญหาย เราร้องไห้เงียบงัน

ฮารุกิ มุราคามิ/ปาลิดา พิมพะกร,วิวัฒน์ เลิศวิวัฒน์วงศา,ธนรรถวร จตุรงควาณิช,นฆ ปักษนาวิน,โตมร ศุขปรีชา แปล/ดวงฤทัย เอสะนาชาตัง บรรณาธิการเล่ม
Firefly, Barn Burning and other stories

เส้นแสงที่สูญหาย เราร้องไห้เงียบงัน

เส้นแสงที่สูญหาย เราร้องไห้เงียบงัน

1968: เชิงอรรถการปฏิวัติ

ธเนศ วงศ์ยานนาวา

ความไม่หลากหลายของความหลากหลายทางวัฒนธรรม

ธเนศ วงศ์ยานนาวา

[top]

โคตรวิกฤต​ ​ความ​เสี่ยงเศรษฐกิจ​ : ​ถึง​เวลา​เผชิญหน้า​ความ​จริง

25 มีนาคม 2009, 4:24 pm

วันนี้ไป TCDC อย่างเคย เห็นมีงานสัมนาเรื่องน่าสนใจ ได้ยินเรื่องวิกฤติเศรษฐกิจมานานแล้ว แต่ขี้เกียจไปหาความรู้ทุกที โอกาสมาเยือนถึงที่ แถมคุณสฤณีเป็นวิทยากร เลยต้องเข้าไปฟัง

เท่าที่ดู คนมาฟังส่วนมากเป็นกลุ่มคนสนใจเรื่องเศรษฐกิจอยู่แล้วแฮะ เขามีศํัพท์แสงอะไรที่ต้องเป็นคนตามข่าวถึงจะรู้ เลยงงไปบ้างเหมือนกัน แต่ก็มีจุดน่าสนใจหลายๆ จุด

วิทยากร

เข้าใจที่ดร​.​เอกนิติพูดมากที่สุด

จุดที่คิดเสริมคือ

คุณสฤณียกตัวอย่างน่าสนใจ โดยนัยคือผลกระทบในอเมริกาครั้งนี้มันส่งผลถึงวิถีชีวิตในอเมริกาของคนทั่วๆ ไปจริงๆ ต่างกับไทยที่มันส่งผลเฉพาะกับคนที่เกี่ยวข้อง (ในสถาบันการเงิน) ฟังแล้วทำให้เห็นว่าครั้งนี้เป็น วิกฤติ จริงๆ ไม่ใช่แค่อยู่ในช่วงขาลง คือมีปัญหาที่วิธีคิด และวิกฤติส่งผลต่อเนื่องไปยังภาคอื่นๆ ด้วย เช่น

เท่าที่ได้ฟังต่อยอดได้ว่า

ตอนจบมีคำถามน่าสนใจถึงการคะเนถึงอนาคต

เมื่อจบรายการ บังเอิญได้พบกับคนรู้จักกันที่มานั่งฟังด้วย เลยไปคุยกันต่อ ได้ฟังประเด็นที่น่าสนใจอีกมาก

แม้จะฟังไม่ค่อยรู้เรื่อง แต่คิดว่าน่าสนใจ น่าเสียดายที่ในเมืองไทยไม่มีเวทีให้ทั้งสองฝ่ายได้คุยกัน และไม่แน่ใจว่าจะมีคนที่สนใจศึกษาความคิดของทั้งสองฝ่ายบ้างหรือไม่

[top]
  • หน้า 5 จากทั้งหมด 7
  • <
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • >